Watermerken Nederlandse gulden biljetten

[Henk70]

Beste bvrienden,
Ik heb een 1 Gulden Wilhelmina 1945 biljet en ik vaag me af of er een watermerk is, want ik zie niets.
Is er ergens informatie en voorbeelden te vinden over alle watermerken van de Nederlandse gulden biljetten

[Patrickp_nl]

6639.jpg

Heeft geen watermerk.

Er is mij geen algeheel overzicht bekend van Nederlandse watermerken.
In PLOMP staan bij de 1914 Zilverbons wel expliciet afbeeldingen van de velwatermerken.

[Patrickp_nl]

In de catalogus van Akkermans/Vercoulen, staan geen afbeeldingen maar in tekst vermeld welk watermerk er in de Nederlandse biljetten zitten.
In het Catalogusdeel van "Het Nederlandse Bankbiljet en zijn vormgeving" a.k.a. "De Bolten", opgesteld door archivaris Soetens, staat in tekst nog iets uitgebreider vermeld welke watermerken erin zitten. Het nadeel van AV is dat de laatste editie van 2006 is (gedrukt in 2005, dus 20 jaar oud), en het nadeel van de Bolten is dat het alleen biljetten betreft die door DNB uitgegeven zijn (dus geen zilverbonnen en muntbiljetten).

[Patrickp_nl]

Screenshot 2026-01-04 160226.jpg

[Patrickp_nl]

Screenshot 2026-01-04 160414.jpg

[Henk70]

Patrick dank je wel voor de antwoorden, misschien een domme vraag maar ik verzamel nog niet zo land, wat betekent AV 6

[Patrickp_nl]

AV is de afkorting voor Akkermans Vercoulen.
6 is het catalogusnummer.
AV6 = Het biljet waarover je een vraag stelde.

(P.s. Er bestaan geen domme vragen! -wel domme antwoorden-. Tenzij je een vraag hebt die je niet stelt .)

[Patrickp_nl]

In de catalogus PLOMP2, zie je dat de biljetten beschreven zijn, met alle voor verzamelaars interessante verschillen ten opzichte van elkaar.

Screenshot 2026-01-04 163212.jpg

Screenshot 2026-01-04 163236.jpg

Catalogus PLOMP gebruikt afkorting PL. Ook hier is dit biljet nummer 6.
Zo krijg je dus PL6.
(De witte achtergrond achter beschrijvingen, beschrijft de "gewone" exemplaren, die de meeste verzamelaars zoeken.
De blauwe achtergrondkleur achter sommige beschrijvingen beschrijft exemplaren die speciaal als voorbeeld bedoeld zijn, maar zeker verzameld worden, de SPECIMEN exemplaren.
De gele achtergrondkleur zijn Proefdrukken/Printers proofs/Onuitgegeven exemplaren, etc.)
Feitelijk, overal waar een checkbox achter staat (een vierkantje waarin je kunt bijhouden welke je zelf intussen hebt) is een verzamelbare variant.

[Patrickp_nl]

20260104_163728.jpg

Voor mij betekent een enkel streepje in het vakje, ik heb hem, maar het kan mooier.
Een kruisje betekent, de kwaliteit die ik nu bezit is mooi genoeg. (Meestal is dat UNCIRCULATED overigens)
De aantekeningen zijn in aanvulling op de tekst in de catalogus.
En altijd in potlood, want je kunt altijd nieuwe informatie vinden, die de oude informatie achterhaald maakt.

Zoals je aan mijn naam en onderschrift gezien hebt, ben ik de auteur van deze catalogus.
Zoals je aan de aantekeningen alleen al op deze pagina ziet, is de catalogus wel goed, maar verre van perfect.
Misschien dat er in de toekomst nog een nieuwe editie komt, maar voorlopig nog niet.
Deel 2 is nog te koop.

[Patrickp_nl]

En mocht het er ooit van komen dat ik een tweede editie uitbreng, dan zal daarin al het noodgeld en overzeese geld bij elkaar gevoegd zijn; wat de prijs zal worden hangt volledig af van de sponsoring die ik bij elkaar kan brengen.
Maar voor PL6, zouden de paginas er zo uit kunnen gaan zien:

Screenshot 2026-01-04 165409.jpg

Screenshot 2026-01-04 164917.jpg

Screenshot 2026-01-04 164939.jpg

[Patrickp_nl]

Misschien moet ik daarbij nog iets vermelden over het veelvuldig voorkomen van misdrukken van dit model.
Er was bij de productie namelijk zoveel haast, dat Ministerie van Financien en drukken overeengekomen zijn, dat de foutieve exemplaren wel aangemerkt met krijt zouden worden, maar gewoon tussen de andere biljetten geleverd. Deze zouden dan op een later moment bij het ministerie uit gesorteerd worden. Echter de haast was groot, de afspraak vergeten, wie zal zeggen hoe het kwam. Maar de biljetten zijn in ongeopende kistjes verdeeld over de verschillende postkantoren en agentschappen. Inclusief de misdrukken. Deze zijn vervolgens aan het publiek uitgekeerd als 1 gulden. Er zijn mensen die het meteen bewaard hebben. En dus zijn er in heel hoge kwaliteit relatief veel misdrukken onder de verzamelaars.
Je hebt ook biljetten die eenzijdig bedrukt zijn. Maar gebruik een diktemeter om te zien of het niet een "gesplitst" biljet is! (Die zijn de helft zo dik als originele biljetten). Door een biljet te splitsen had je een aparte voor- en achterkant, die je dan tweemaal kon uitgeven.
Recentelijk zijn er ook exemplaren opgedoken waarbij de keerzijde kopstaand ten opzichte van voorzijde gedrukt lijkt. Maar bij nadere inspectie zie je dat het biljet gesplitst is, daarna 180 graden gedraaid weer op elkaar gelijmd. Deze biljetten voelen stug, en op de randen zie je de splitsing. Let dus goed op dat je niet genept wordt!

Nederland.1 Gulden.1945.AV006.1b.M.AN171713.3528.vz.jpg

53315330.jpg

Scan5733.jpg

[Patrickp_nl]

Tot slot (tenzij iemand nog meer wil weten natuurlijk), is dit een van de biljetten die deel uitmaakten van het zogenaamde Lieftinck tientje.
Na de oorlog (september 1945) hadden we in Nederland de geldsanering. Ik zal hier niet het hele verhaal uit de doeken doen, maar in het kort komt het erop neer dat al het vooroorlogse geld op slag ongeldig werd. De gezinnen moesten toch even rondkomen in de overgangsperiode naar het nieuwe geld, en mochten voor tien gulden per inwoner hun eigen oude geld inwisselen voor nieuw.
Veel niet-verzamelaars denken dat het tientje van Lieftinck een biljet van 10 gulden mei 1945 is, maar dat biljet kwam later, en wat heb je eraan iedereen een biljet van 10 gulden te geven, als je vervolgens onvoldoende kleingeld hebt om te wisselen. Dus het tientje van Lieftinck bestond uit 5 x 1 gulden en 2 x 2,5 gulden 1945. Dit exemplaar dus!

AV034.jpg

7683.jpg

[Henk70]

Beste Patric, ik heb deze beide 1 gulden biljetten,
Het biljet 2 AW 182675 is dik, de letters etc kan ik voelen.
Het biljet 4 AG 871522 is glad en zou zo maar UNC kunnen zijn, biljet is dunner en ik voel niet echt de letters etc.
Ik ben bang dat ze beide of 1 ervan nep is.

[Adriaan]

Ik denk niet dat het biljet 4AG..... vals is. Vanaf de foto te zien is het niet UNC.
De foto is niet heel duidelijk maar het lijkt erop dat dit biljet geperst is.
Het biljet trekt krom en er lijkt een vouw te lopen in het midden. Dat is te zien in de R van Nederland. Met een zaklamp of in het zonlicht zou je de vouwen goed kunnen zien. Een biljet persen werd gedaan omdat het er dan mooier uitziet dan het daadwerkelijk is.
Voor een verzamelaar is het minder fraai.

Vanaf deze foto's zou ik 2AW... ook niet kwalificeren als vals. Het is een biljet wat veel heeft gecirculeerd en voor de meeste verzamelaars niet interessant omdat het relatief makkelijk te krijgen is in een mooie kwaliteit.

[Patrickp_nl]

Lastig te zeggen van een afbeelding. Ze zien er echt uit….
Misschien eens langs brengen tijdens een beurs. Als ik ze in handen heb kan ik direct zeggen echt of nep…
Volgende beurs is begin mei in Maastricht, of Juni in Hilversum (datum nog niet bekend)

[Henk70]

Heren,

Ik ben op zoek gegaan naar het 1 gulden biljet 2 AW 182675, letters en cijfers zijn 4 mm, maar deze cijfers en lettercombinatie komt helemaal niet voor in de Patrick Plomp catalogus 2?

[Patrickp_nl]

Uw biljet is type PL6.c1
Het is een beetje onhandig verwoord. De series lopen van AA t/m AZ, serie 1 t/m 4 is AA t/m AZ, serie 5 loopt t/m AF.
Indien er in de toekomst een nieuwe editie zou mogen verschijnen, dan zal dit type als volgt weergegeven worden.

tmp.jpg

[Henk70]

Dank je wel voor de uitleg Patrick