Theorie over ponsoenen leeuwendaalder Holland

Plaats hier alle informatie, weetjes, nieuwtjes, vragen, etc. over de provinciale en stedelijke muntslag. Duiten, stuiverstukken, rijders, schellingen, Stad Utrecht, Daventria, Overijssel, etc. En de Bataafse Republiek (1795-1801). Ook munten uit de zuidelijke Nederlanden kunnen hier geplaatst worden

Moderator: Robin

Syn_Naem_Is_Bakker Nederland
Volledig lid
Volledig lid
Berichten: 101
Lid geworden op: 07 aug 2024, 08:53

Theorie over ponsoenen leeuwendaalder Holland

Bericht door Syn_Naem_Is_Bakker »

Nadat ik een leeuwendaalder uit 1645 heb aangeschaft, merkte ik dat de beeldenaar vrijwel exact overeenkomt met een stuk van zo'n 40 jaar terug (1604 en 1605, gegraveerd door Bylaer).
Het leek me een interessant onderzoek dus ging ik kijken of er nog latere exemplaren zijn met overeenkomende ponsoenen (dus NIET stempels!).

Daaruit blijkt dat de ponsoen(en) van Bylaer mogelijk meer dan 70 jaar zijn gebruikt!

Er zijn wel kleine verschillen op te merken, maar dat kan vanwege slijtage, positionering- de ponsoenen voor een ruiter en z'n schild lijkt me uit 2 of 3 (mogelijk ook 4) losse delen te bestaan -en eventuele wijzigingen/reparaties door een stempelsnijder.


Exemplaren van de NNC om mijn theorie te onderbouwen:

1604:
https://www.denieuweschatkamer.nl/geldc ... /dnb-06013

1641:
https://www.denieuweschatkamer.nl/geldc ... /dnb-05922

1653:
https://www.denieuweschatkamer.nl/geldc ... /dnb-05924

1665:
https://www.denieuweschatkamer.nl/geldc ... /dnb-05927
Noot: de leeuw is hier anders van stijl (ook al eerder in de jaren' 1660). De ponsoen zal waarschijnlijk gebroken zijn of is op een andere wijze verdwenen.

1674:
https://www.denieuweschatkamer.nl/geldc ... /dnb-05928
Noot: de 'voeten' van de ridder zijn opvallend klein uitgevallen ten opzichte van de voorgaande jaartallen. Dit is hoogstwaarschijnlijk een gevolg van slijtage of wijziging(en).

1683:
https://www.denieuweschatkamer.nl/geldc ... /dnb-05929
Noot: erg gecorrodeerde beeldenaar.

1687:
https://www.denieuweschatkamer.nl/geldc ... /dnb-05932


Ik vraag me dus af: hoe lang bleven ze normaal gesproken muntponsoenen gebruiken?
En natuurlijk is de vraag of ik ze niet gewoon zie vliegen (waar ik wel van uit ga, haha).
Gebruikersavatar
sjors-sjors Nederland
Superlid
Superlid
Berichten: 1337
Lid geworden op: 05 mar 2016, 14:06

Re: Theorie over ponsoenen leeuwendaalder Holland

Bericht door sjors-sjors »

De leeuwendaalders van Holland zijn inderdaad vrij consistent geslagen over een langere periode. De munt van Holland was een van de best gereguleerde en ik denk dat ze in de loop van de tijd gewoon nieuwe ponsoenen zijn gemaakt met sterke overeenkomst. Ik heb er geen bewijs voor, voor zover ik weet is er ook weinig bekend gebleven over het muntproces zelf (zoals slagaantal per stempel en dergelijke). Wellicht weet iemand het die dieper in de materie zit.
Syn_Naem_Is_Bakker Nederland
Volledig lid
Volledig lid
Berichten: 101
Lid geworden op: 07 aug 2024, 08:53

Re: Theorie over ponsoenen leeuwendaalder Holland

Bericht door Syn_Naem_Is_Bakker »

sjors-sjors schreef: 29 nov 2025, 18:15 De leeuwendaalders van Holland zijn inderdaad vrij consistent geslagen over een langere periode. De munt van Holland was een van de best gereguleerde en ik denk dat ze in de loop van de tijd gewoon nieuwe ponsoenen zijn gemaakt met sterke overeenkomst. Ik heb er geen bewijs voor, voor zover ik weet is er ook weinig bekend gebleven over het muntproces zelf (zoals slagaantal per stempel en dergelijke). Wellicht weet iemand het die dieper in de materie zit.
Is inderdaad de meest plausibele optie :thumb up:


Wat ik anders nog steeds niet kan verklaren, is dat de Bylaer-stijl leeuw pas tussen 1653-1662 verdween (uitgaande van de NNC exemplaren). Anthony van der Beeck had er trouwens niet een mooie van gemaakt...
https://www.denieuweschatkamer.nl/geldc ... /dnb-05925

Hieruit kan men constateren dat de stijl van Holland niet zo heel consistent was als men zou denken.

Dus het is wel vreemd is is dat de ruiter en zijn schild al die jaren vrijwel precies hetzelfde gebleven is- inclusief die van Anthony van der Beek -totdat Drappentier er zijn eigen draai aan gaf, schijnbaar de oudere ponsoenen gebruikende(???)
JO3023B Nederland
Nieuw lid
Nieuw lid
Berichten: 9
Lid geworden op: 05 jan 2023, 20:15

Re: Theorie over ponsoenen leeuwendaalder Holland

Bericht door JO3023B »

Interessant onderwerp. Overigens de kuras op het exemplaar can 1687 is her en der met parels versierd i.t.t. de eerdere exemplaren.

Hoe lang een ponsoen mee ging is lastigte zeggen. Ik ga ervan uit dat net zoals bij reguliere stempels ze of heel kort of heel lang mee konden gaan. Verder was het ook het ook geduldwerk. De beeldenaar kon n.l. niet met een paar slagen op de stempel worden overgebracht. Met elke slag werd immers het onderliggende materiaal gehard.

Gr.
Syn_Naem_Is_Bakker Nederland
Volledig lid
Volledig lid
Berichten: 101
Lid geworden op: 07 aug 2024, 08:53

Re: Theorie over ponsoenen leeuwendaalder Holland

Bericht door Syn_Naem_Is_Bakker »

JO3023B schreef: 23 dec 2025, 03:56 Interessant onderwerp. Overigens de kuras op het exemplaar can 1687 is her en der met parels versierd i.t.t. de eerdere exemplaren.

Hoe lang een ponsoen mee ging is lastigte zeggen. Ik ga ervan uit dat net zoals bij reguliere stempels ze of heel kort of heel lang mee konden gaan. Verder was het ook het ook geduldwerk. De beeldenaar kon n.l. niet met een paar slagen op de stempel worden overgebracht. Met elke slag werd immers het onderliggende materiaal gehard.

Gr.
:thumb up:

Terug naar “Provinciale en stedelijke muntslag en Bataafse Republiek”