Interessant dubbeltje 1849 in afwijkend metaal of vervalsing

Koning Willem II ☼ 1792 - † 1849
Regeerperiode: 1840 - 1849

Moderator: maarten89

Koevoets numismatics Nederland
Donateur
Donateur
Berichten: 979
Lid geworden op: 19 sep 2012, 09:56

Interessant dubbeltje 1849 in afwijkend metaal of vervalsing

Bericht door Koevoets numismatics » 25 jan 2014, 02:14

Ik was wat muntjes op Ebay aan het zetten en toen ik dit dubbeltje 1849. woog was het gewicht slechts 1,1 gram. De diameter en de dikte kloppen (15,05mm en 1,05mm) dus is het van een afwijkend metaal, waarschijnlijk onedel of van een zeer laag gehalte zilver.

Maar verder is er mijns inziens niets dat op een vervalsing wijst. Hopelijk dus een originele afslag op afwijkend metaal wat hem erg kostbaar zou kunnen maken.

Is er iemand eerder iets vergelijkbaars tegengekomen?

Afbeelding Afbeelding

Jan W Nederland
Donateur
Donateur
Berichten: 3415
Lid geworden op: 29 dec 2011, 00:05

Re: Interessant dubbeltje 1849 in afwijkend metaal of verval

Bericht door Jan W » 25 jan 2014, 10:53

Deze 10 cent ziet er in ieder geval betrouwbaar uit qua aanzien. Het officiële gewicht was 1,4 gram dus er mist 0,3 gram wat veel is voor zo'n klein formaat muntje. De vraag is welk metaal (of legering) zo'n verschil in gewicht kan opleveren. Volgens mij zijn daar een paar kenners van te vinden op dit forum.

Als het een vervalsing is heeft de maker het wel heel erg goed nagemaakt. Ik denk eerder dat er iets mis is gegaan bij het maken van het materiaal van de munt (dat de verhoudingen niet kloppen zoals was bedoeld: 64% zilver/36% koper).

Conclusie: het is altijd handig om een goede weegschaal te hebben en je munten te wegen. :knipoog:

Gebruikersavatar
Lumi Nederland
Donateur
Donateur
Berichten: 710
Lid geworden op: 13 sep 2009, 20:58
Locatie: Weert

Re: Interessant dubbeltje 1849 in afwijkend metaal of verval

Bericht door Lumi » 25 jan 2014, 15:19

Ooit onderstaand dubbeltje van Willem III uit 1885 gekocht wat als zijnde vals werd aangeboden.

Diameter en dikte kloppen, echter het gewicht is 0,96 gram ipv 1,4 gram.
Het muntplaatje ziet eruit alsof het een bodemvondst betreft, maar gezien de duidelijke detaillering en voorstelling kan dit het gewichtsverlies niet verklaren.
Afbeelding
Afbeelding

Ludo
Marktplaats: http://verkopers.marktplaats.nl/619572
Catawiki: Mijn shop - Luudmir
Gezocht munten van Montmorency - Hoorne - Horne - Weert

Gebruikersavatar
Martin
Senior lid
Senior lid
Berichten: 711
Lid geworden op: 20 feb 2011, 12:38
Locatie: Limbabwe

Re: Interessant dubbeltje 1849 in afwijkend metaal of verval

Bericht door Martin » 26 jan 2014, 13:14

Alle antwoorden zijn inmiddels al gegeven omtrent de vraag over deze dubbeltjes… Het is inderdaad een materiaalafwijking van echte munten en heeft direct te maken met het smeltproces van het metaal!
Het benodigde muntmateriaal wordt eerst gesmolten, gegoten en daarna uitgewalst tot een dikte die benodigd is voor de rondellen. Dus ook al worden de MUNTEN niet gegoten, ze stammen wel uit gesmolten materiaal. Als de rondellen zijn uitgestanst kunnen ze geslagen worden en de reststukken verdwijnen opnieuw de smeltoven in, samen met de munten waarmee iets anders ‘fout’ is gegaan (stripeinden, te zacht geslagen munten, kapotte stempels etc.). Gesmolten metaal is erg gevoelig voor corrosie waardoor zgn. slakken ontstaan op het smeltbad. Ook kunnen legeringselementen ‘verdampen’ (afbranden genoemd) of bezinken in de kroes. Met name als de oven bijna leeg is wordt het materiaal slechter en minder homogeen. Deze ‘rest’ wordt opgevangen en wordt ook opnieuw gesmolten en verwerkt. Het kost echter tijd, energie en extra werk om dit te doen dus er wordt zo lang mogelijk doorgegoten. Waar het metaal is uitgewalst worden de laatste stukken met verontreiniging (als het goed is) weggehaald en niet gebruikt voor het slaan van munten. Een laatste slecht stukje kan er echter altijd door glippen.
Materiaalkenmerken hiervan kunnen zijn een pokdalig uiterlijk (putcorrosie zoals te zien op het eerste voorbeeld). Door de verontreigingen is de dichtheid (densiteit) van de rondel lager, hetgeen ook de gewichtsafwijking verklaart. Het metaal is tenslotte 'sponzig' op mikro-schaal.
Het voorbeeld wat Ludo toont laat iets dergelijks zien maar met een leuke variant hierop. Je kunt duidelijk zien dat er ‘deuken’ in het oppervlak zijn gezonken. Deze metaalslenkingen komen daar voor waar de legering onevenwichtig is. Koper stolt anders dan zilver en andere elementen en dit komt voor bij de laatste restjes gesmolten metaal. De homogeniteit is verstoord is staat daarnaast ter prooi aan extra oxidatie. Ook hierbij krijg je een ander gewicht dan oorspronkelijk beoogd dat zowel hoger alsook lager uit kan vallen. Het soortelijk gewicht wordt ook hier beïnvloedt door mikroporeusiteit.
Deze gietfouten kunnen voorkomen bij iedere metaalsoort en komt voor in alle tijden. De vijf gulden munten waren geslagen van goudkleurig verbronsd nikkel. Hierbij een voorbeeld van een munt waarbij het in 1989 fout is gegaan bij het gietprocédé:

Afbeelding

Afbeelding

Het muntoppervlak bevatte een slak (oxideverbinding van metaal en zuurstof), hetgeen leidt tot de specifieke oppervlalkteruwheid vol stollingseilandjes. Het ziet anders uit dan bij een zilverlegering maar het principe is gelijk. Ook deze munt heeft een lagere metaaldichtheid aan de bovenkant van de gegoten plaat. Een normale vijf gulden munt behoort 9.25 gram te wegen, maar deze komt niet verder dan 8.96 gram op de schaal. De muntzijde lijkt normaal omdat het slakje bovenop is gaan drijven
Kortom betreft het smeltfouten van geslagen munten :LoneRanger: .

Martin
Geld maakt niet gelukkig, munten wel.

Gebruikersavatar
Munthunter Nederland
Webmaster
Webmaster
Berichten: 6588
Lid geworden op: 26 jul 2009, 16:39
Locatie: Beek en Donk

Re: Interessant dubbeltje 1849 in afwijkend metaal of verval

Bericht door Munthunter » 26 jan 2014, 13:24

Dit is voor het eerst dat ik dit zie en heb natuurlijk direct wat vragen.

Je ziet dat het in het metaal zit, dus het verhaal klinkt aannemelijk. Ik vraag mij alleen af hoe het te verklaren is dat op het ene deel wel en het andere deel niet deze 'lederlook' is te zien. Je zou namelijk verwachten dat de hele muntzijde deze oneffenheden zouden vertonen, zo ook de opstaande rand.

De letters zijn bij enkele normaal, maar bij anderen zie je de 'lederlook' wel, het lijkt mij dat dit dan ook zichtbaar zou moeten zijn op alle letters.

Maar goed een mooi stukje 'misslag'. Ik neem aan dat dergelijke fouten onder een misslag mogen vallen?

Bedankt voor deze, voor mij, nieuwe en interessante informatie!

Gr. Jeroen
Welkom op hét forum voor de munten en bankbiljettenverzamelaar!

Gebruikersavatar
Lumi Nederland
Donateur
Donateur
Berichten: 710
Lid geworden op: 13 sep 2009, 20:58
Locatie: Weert

Re: Interessant dubbeltje 1849 in afwijkend metaal of verval

Bericht door Lumi » 26 jan 2014, 13:24

Martin, bedankt voor de duidelijke tekst en uitleg :thumb up:

Ludo
Marktplaats: http://verkopers.marktplaats.nl/619572
Catawiki: Mijn shop - Luudmir
Gezocht munten van Montmorency - Hoorne - Horne - Weert

Gebruikersavatar
Martin
Senior lid
Senior lid
Berichten: 711
Lid geworden op: 20 feb 2011, 12:38
Locatie: Limbabwe

Re: Interessant dubbeltje 1849 in afwijkend metaal of verval

Bericht door Martin » 26 jan 2014, 14:13

Munthunter schreef:Dit is voor het eerst dat ik dit zie en heb natuurlijk direct wat vragen.

Je ziet dat het in het metaal zit, dus het verhaal klinkt aannemelijk. Ik vraag mij alleen af hoe het te verklaren is dat op het ene deel wel en het andere deel niet deze 'lederlook' is te zien. Je zou namelijk verwachten dat de hele muntzijde deze oneffenheden zouden vertonen, zo ook de opstaande rand.

De letters zijn bij enkele normaal, maar bij anderen zie je de 'lederlook' wel, het lijkt mij dat dit dan ook zichtbaar zou moeten zijn op alle letters.

Maar goed een mooi stukje 'misslag'. Ik neem aan dat dergelijke fouten onder een misslag mogen vallen?

Bedankt voor deze, voor mij, nieuwe en interessante informatie!

Gr. Jeroen
Dat het voorkomt op slechts 1 kant komt door het soortelijk gewicht van de smelt (vloeibare metaal) en de slak die veel lichter is dan het zuivere materiaal. Deze gaat dus 'drijven' op het vloeibare metaal. Je kunt het vergelijken met een vetbolletje in bouillon als die afkoelt. Die zal altijd bovenop blijven drijven omdat vet lichter is dan het water.
Wat je krijgt is een zuivere metaalsmelt waarop de verontreinigingen 'drijven'. Als het materiaal stolt blijven zij echter bovenop liggen voordat het verder wordt uitgewalst. Het resultaat is dan dat die slechts aan een kant zichtbaar is en de andere (onderkant) er normaal uitziet.
Of het werkelijk onder 'misslagen' wordt gerekend is mij niet geheel evident. Het zijn zeker 'materiaalfouten' in de rondellen die zeldzaam zijn en komen minder vaak (zichtbaar) voor dan b.v. stripeinden of decentrisch geslagen munten.
Een munt met een minieme dubbelslag (die b.v. alleen zichtbaar is in enkele letter of een muntteken) of decentrale slag (alleen randdikte) zal de meeste verzamelaars niet echt aanspreken. Hetzelfde geldt voor stempelbeschadigingen; pas als het echt duidelijk aanwezig is zullen verzamelaars erdoor aangetrokken worden. Zelf beschouw ik het als leuke rariteiten die op hun manier vertellen over de ontstaansgeschiedenis van een munt die al begint voor het slaan van de munt; een embryonale afwijking zogezegd.

Martin
Geld maakt niet gelukkig, munten wel.

Arie Nederland
Lid
Lid
Berichten: 20
Lid geworden op: 04 apr 2019, 11:15

Re: Interessant dubbeltje 1849 in afwijkend metaal of vervalsing

Bericht door Arie » 07 mei 2019, 20:03

Grappig, ik heb enkele dagen geleden in de rubriek "taxatie" afbeeldingen opgenomen van niet een 10ct 1849, maar een 25 ct 1849 die ook ruim een halve gram te weinig weegt. Namelijk 3,0 ipv 3,575. Verder niets afwijkends aan te vinden. De munt lijkt wel in circulatie te zijn geweest en dus niet een "nieuwe' replica uit China of zo. Zou er verband bestaan? (zie ook http://www.munthunter.nl/viewtopic.php?f=221&t=17763)

Terug naar “Koning Willem II”